Kurd: Ewropîbûn yan Rojhilatbûn

Kurd: Ewropîbûn yan Rojhilatbûn

Berî çend rojan, ez li panêlekê li ser peywendîyên Amerîka û Tirkiyê, vêre li Washington amade bûm, … Jimareke ekadîmîyên Tirik axiftin. Doza Kurd li Tirkiyê gelek ji demê panêlê giritibû…

Tiştê dilê min xweş kirî ew bû, wan baş doza Kurdî fîm kiriye.  Û bi rastî jî eger yek ji me pêdaçonek hûr diket, dê bi heazaran nivîskar, rojnamevan, hunermand û ekadîmîyên dî bibînit, wek van 3 akadîmîyên li binyadê Brookings axiftîn, doza Kurdan rast têgehiştina…

Lê mixabin, ez bibêjim mixabin û hîvîdarim dîtina min ne rast be, “min hest dikir, her carekê yek ji wan ciwamêran rexne li hikumetên Tirkiyê digirt ji ber reftarê wan yê xirab digel Kurdan, yan wan behsê mafên sîyasî yê Kurdan dikir, hinek ji amadebûyên piranîya wan Tirik bûn, Girhê li enîya wan çêdibû!!!”

Lewan, bi rastî ez dixwazim vê peyamê kurt bigehînim Kurdên Bakur, li her astekî yan di her çînekî de bin, sîyasî yan civakî:

Çawa hikumeta Tirkiyê karî diket, mafên Kurdan berteng biket di mafên keltûrî û zimanî de, divê hûn xebatek hember bikin û gelê Tirik têbigehînin ku tenahîya wan qet liser hisêba derdên we Kurdan nabe.

Eger yek ji min re behsê dijatîya Kurdan ji alîyê partîyên sîyasî Tirkiyê ve bike, ez nimûneya Kurdên Îraqê li bîrî tînim. Berî  5-6 salan we dît AKPê Partîya Dad û Pêşvebirinê ya Serekwezîr Erdogan çend bêhin teng bû li hember wan, û niha, jiber berjewendîya ew çend doste?

Evca van 2 rastîyan ji bîr nekin:

Ew xelk partîyan digehînin ser desthelatê û partî li gora berjewendîyan karî dikin û li gor wan amadey gûhertina helwîstane.

Rastîya diwê eve, şere dahatî yê Tirkiyê dê di nêvbera 2 berokan de bit (Ne berokê Tirk û Kurdan) lê berokê Ewropîbûn û Rojhilatbûnê. Erê tu Kurdê bakur dê bikevî kîj wan berokî?

Ev babet pişkek bû ji Bernama TV Lihevgihandina Kurdan jimare 33. Vaye link, hun dikarin li barnamê temaşa bikin.

http://www.youtube.com/watch?v=5i17MUoQ1tk&list=UUqSWDZhHebyjQCn9kM9mJSg&index=1

http://www.dengeamerika.com/media/video/1565011.html

Tirkiyê Zaroyê Sûre yê Amerîka

Tirkiyê Zaroyê Sûre yê Amerîka

Van rojan xelkê gundê Roboskê yê devera Şirnexê çileya 34 xortên xwe dikin. Ew xortên, jîyê wan 13 heta 28 salîyê, di hêrîşên firokên Tirkiyê de li 28/12/2011 ê hatin kuştin li demekî cîhanê amadekarîyên sala nû dikir. Kuştina wan, ya dewletê gotî bi şaştî bû, bi bê dengî derbaz bu. Vekolîna dewletê Serorkwezîr Recep Teyyib Erdogan tengav nekir, lê wî biryar da pera bide kesûkarên qurbanîyan.

Rast e bê dengî ne ya Amerîka bitenê bû, lê gotina Amerîka li cîhanê pitir tê bihîstin.

Evca çima kuştinkarîyek di nav Tirkiyê de bi bê dengî derbaz dibe? Kurt û kirmac, jiber ku Tirkiyê bûye zarokê sûre yê Amerîka. Zarokê sûre jî bi awirekê zîz dibe, tûre dibe û dest bi giryanê dike û eger bavê çavê xwe lê sor kir, ewê karekî xirab bi xwe bike. Evca jiber rewşa ne tenah ya herêmê û bi taybet jiber doseya Îranê, Amerîka naxwaze Tirkiyê sergêjiyekê dirust bike.

Ne ji tirsa hidê bû Ankara milê xwe bidet milê Tehranê, Amerîka kuştina Kurdan di hêrîşa firokên Tirkiyê de şermezar nekir.  Lê rastî ew e ji demê AKP, partîya bi rehên Îslamî di helbijartinan de serketinan tîne, Tirikye bûye zarokê sûre yê Amerîka. Eger eve jî nebit, rolê girîngtir yê Tirikyê li cîhana Îslamê hê nehatîye.

Ev têgihiştine liser astên bilind û nizmên karmendên hikûmetê ye li Washington. Gelek jiwan, bo nimune, berî navê Kurdistanê bînin, li dor û piştên xwe mêze dikin, newek Tirkek guh lê bibe. Tu bêjî wana, li nav Tirkiyê peyva Kurdistan tê gotin, partîyên Kurdî hene, parlemantarên Kurd hene û televizyona dewletê bi zimanê Kurdî heye, ewê bêjin, nexeme, lê em bêjin û ji me guhlêbin, Tirk wê aciz bin!

Zêdebarî rastîya ku Amerîka dehan care şaştîyên dezgehên xwe şermezar dike, ev e ne cara yekê ye ew xwe ji pirensîpên xwe la dide bo xatra vî zarokê xwe yê sûre. Lewma li vî welatê sûre hinek serhatîyên ecêbî dibin û divê kes pirsyar neke ka çi dibe.

Sê rojan berî kuştinkarîya Roboskê, çar kiloxên dî yên serên mirovan ji bin erdê di navendeka kevna JIMET ê de hatin dîtin û jimara kiloxên serê mirovan di du heftîyan de li wê derê hatîn dîtin, gihişt 23 yan. Gelo eger kes nepirse ka ew kiloxên serên kê ne, kî bipirse qehramanê ew gencîne di wir de veşartî, kî ye?

Heta niha ji Tirkiyê re û ji AKP ê re çûye serî.  Eger heta niha wan şîyabit qirkirina Armenîyan înkar bikin û hemê berjewendîyên dewleta xwe ya hevçerx bi Fransiyan re pavêjin avê, çinkû Fransîyan înkarkirina jenosîdê wek tawan daye naskirin, ewê bi sanahî bi karibin doza tevaya gelê Kurd bi terorê ve peywendî dar dike û welatek wek Amerîka çavê xwe ji tawanên dewleta Tirkiye bigire. ­­­­­­­­­

Eger dîtina min ne raste, ji min re bêje şirove kirina rast çîye.

Ez dixwazim bawerîya te bibe pişkek ji vî babetî.  Bo gihandina bawerîya xwe “Click to Comment” dagire û şirovekirina xwe di valahîyê de binivîsîna, di pêre “Submit Comment” dagire.

Pend ji 11ê Septemberê

Jî Amerîkîyan re, bihayê serneketina sîyaseta ciwankirina wêneyê Amerîka di cîhanê de, ne kêmitire ji zîyanên 11 Septemberê bixwse.

Rêveberiya Bush qet guhneda darêjerên rêbazên nermên Amerîka weka bersivê ji wan hêrîşan re û dest bi dû şerên bê dumahî kir bi navê parastina niştimanîya Amerîka û her bi wî navî gera diwê ya serokatîyê bir.

Obama li wan rêbazên nerim xwedî derket. Lê nêzîke gera wî ya yekê bi dawî were û mixabin berhemê wê rêbazê hêşta xirşe.

Tevî xercîya giran ji kûrka Amerîkîyan di dû şeran de û jidestdana can û jîyana hezaran xortên Amerîkî di Îraq û Afganistanê de, hêşta xema Amerîkîyan parastine û berevanîkirine ji bihayên azadî û demokrasîya ew liser fêr bune û liser perwerde bune.

Deh salan piştî wê derba mezina bi wan ketî, Amerîkîyan, bi saya pêşketinên xwe di warên teknolojî û zanyarîyan de, Bin Ladin li Pakistanê kuşt. Lê Amerîkî ne piştrastin ka eger bihayên Amerîka yê di azadî û demokrasî û jîyana bi serbilindî de, wê rê nedin adolojiyên Bin Ladin di buhara Ereban de şîn bibineve.

 

Gelek ew xortên buhara Ereban av didin idî’a dikin tirsa Rojava ji bizavên radîkalên Îslamî yên bi awayê Al-Qaide, ne di cihê xwe daye yan mezin kirîye, lê ew nikarin piştrast bikin civakên wan, piştî nemana rijêmên Amerîka mezin kirîn, wê heta çendê amade bin bera wan radîkala bidin.

Eger Amerîkîyan ev amadebune dî, tirs û dûdilî li cem wan namîne dema  sîyasetên xwe yên derve dadirêjin bi mebesta dostanîya gelên cîhana Musilam.

Ez dixwazim bawerîya te bibe pişkek ji vî babetî. Bo gihandina bawerîya xwe “Click to Comment” dagire û şirovekirina xwe di valahîyê de binivîsîna, di pêre “Submit Comment” dagire.

Vegûhasitnên Demokratîk li Sûrîye bi Destê Kê ne?

Li demê ku Tirkîye bi zarê wezîrê derve Davutoglû hişdarîya dawî didet serokê Sûrî Beşar Esed, Wezareta Derve ya Amerîkî bi zarê payvdara wê Victoria Nuland radgihînt ku Amerîka û Tirkîye armancên hevpişk hember Sûrîyê hene, lê her welatekî ji wan dê biryara xwe ya serbixwe û taybet hebit ka çi pêngavan pavêje bo piştrast kirina cîh bi cîh kirina wan armanca.

Nuland dibêjit, armanca wan ya yekê rawestandina tundûtûjîyên li dijî xelkê sivîl e û ya duwê vegûhasitnên demokratîk ên rast û dirust.  Em ji bîr nekin ku maytêkirina leşkerê Tirkî, eger behsê hinek navendên herêmê be, bivetirîn pirse ketibit pêş van du welatan. Ew ne ji ber hindê ye Sûrîye giringî ya abûrî nîne weka Lîbîye bo nimûne, lê bêser û berîya herêmê ya heta radeyekê li jêr kontrolê ye, wê ji dest derkeve û hêşta ne Amrîka û ne Tirkîye ji wê bêser û berîyê re amadeye.

Tirkîye dibêjit wan çi nemaye danûstandina liser bikin di gel Sûrîye û dê dorgirtinên sîyasî û abûrî li ser Dîmeşqê danin. Lê rastî ew e ku gelek alîyên sîyasî li nav û li dervey Sûrîye bawerî bi rolê Tirkîye nîne û hêşta bawer dikin Erdogan divê dostê xwe yê demdirêj Başar Esed rizgar bike.

Her çawa bit ne Washington û ne Ankere nabêjin ka sîmayê vegûhasitnên demokratîk ên rast û dirust, wan li Sûrîye divên, çawan in. Lê bi berêxwedanek, serpê jî be, bo pêkhatê rejîma Esed dîyar dibe ku her gûherînek, ew bi xwe jî bike, dê nemana wê be. Evca kengî Washington û Ankere dê li gora vê rastîyê serederîyê digel Sûrîye bikin û bêjin Esed ‘destan bilind bike.’

Eger çî heta niha piranîya Sûrîyan dibêjin wan nevêt bi maytêkirina bîyanî Esed bê hilanîn, lê rikaberê Sûrî Emar Ebdulhamîd gote Dengê Amerîka, eger Obama, Sarkozy û Erdogan bêjin Esed ‘Barbike’ weke çewa xwepêşanderên Sûrî dibêjin,  dûmahî ya wî bi kêmtirîn xwînriştinê, dê dest pê bike.

Eveye guhertina Sûrî li bendê. Ew bi xwe wê bikaribin vê guhertinê bikin? Nexêr. Çi li pê wê guhertinê tê? Ew babetê wê demî ye!

Em hez dikin bawerîya te bibe pişkek ji vî babetî. Bo gihandina bawerîya xwe “Click to Comment” dagire û şirovekirina xwe di valahîyê de binivîsîna, di pêre “Submit Comment” dagire.

Vê raportê sebaret rola Kurdan di şoreşa Sûrî de bibîne.

Ereban çi ji Amerîka divê?

Guherîna giring di sîyaseta Amerîka de hember welatên Erebî û Rojhilata Navîn cihê dilxweşîyê ye. Heta berî demek kurt Amerîka pişta gelek rejîmên dîktator digirt, li ser hesêba mafên gelan jibo jîyanek serfiraz û azad.

Helbet bandora gelek xirab wê sîyasetê ew bû tevgerên radîkal bihêz ketin û rexê wan yê parsenga hêza cemawerî girantir dikir, ji rexê parsenga tevgerên demokrasîxwaz ku roj bo rojê lawaztir dibûn. Bê guman tirsa cîhana demokrasîxwaz ji tevgerên radîkal jî xizmeta dîktatoran dikir û destê wan yê zordar bilindtir dikir.

Evca piştevanîya Amerîka, eger di rêka hêza wê ya nerm ‘dîplomasîyetê’ re be, li gelên Tûnis, Misir, Lîbya, Behrêyn û Sûrîye weka guhertineke mezin tê dîtin. Çimku bi rastî rêbaza Amerîkî di nav navendên cûd cûdayên desthilatê de tê dariştin, ew ne di destê take kes yan take partî yê de ye. Jiber vêna guhertina rêbaza Amerîkî hember her pirsekê yan cihekî pêdivî bi guhertina dîtin û bawerîya wan navenda heye û wê guhertinê jî demek dirêj pêdivê.

Guhertina rêbaza Amerîkî hember welatên Erebî destpê kirîye û ketîye qonaxa yekê. Niha Amerîka dizane êdî piştevanîya dîktatoran şermek mezin e. Li heman dem, ew pênasînê bi rastîya hêza tevgerên radîkal û Îslamî li wan welatan dike, eger çî gelek cûdabîrên sîyasî bawer dikin dîktator bixwe hêz û şîyana wan tevgeran xurt dîyar dikin heya xwe li pişt wan biparêzin.

Di vê parsengê de, hêzên lîberal û nermrê ku bawerî bi demokrasîyê û mafên mirovan heye û heta demek nêzîk qûrbanên sîyasetên Amerîka bûn, dikarin sîstemêm saxlem li wan welatan danin. Lewma, divê navendê dariştina rêbazan li Amerîka xwe pitir bigehînin wan û wan bi gihehînin hev û ji wê erkî re amade bikin çinku qonaxa diwê ji vir destpê dike.

Lê rastîya tehil ew e, ji Amerîka re, erkê amdekirina hêzeke cîgir ji rejîmek dîktatorî re gelekê bi zehmetir e ji kiryareke leşkerî bi mebesta rûxandina wê rejîma dîktator.

Di gel vê rastîyê û hevdem digel şoreşên gelên Erebî jibo reforman, gelek ji navendên sîyasî û sivîlên wan welatan xwe dûrî Amerîka û Rojava radigrin û dibêin ew guhertinan bi alîkarîya bîyanî naxwazin û nimûmeyên Îraqê û Afganîstanê li pêş çav digirin. Evca eger ew hêzên lîberal û nermrê ji tirsa radîkalan û fendementalîziman xwe dûrî Amerîka bikin, ewê ji destê hakimên nû yên welatên xwe carek din binalînin.

Tu, xwedevanê Washingtonname, çi di bêjî?

Bo gihandina bawerîya xwe “Click to Comment” dagire û şirovekirina xwe di valahîyê de binivîsîna, di pêre “Submit Comment” dagire.

Rêbaza Amerîka hember Kurda

Endamê Civata Nuneran ya Kongresa Amerîkê Joe Wilson, Komarî yê Wilayeta South Carolina, serokê hevparê Kobenda Kurd û Amerîka ya Kongresê ye. Ev Kobend ji 30 endamên Kongresê pêkhatîye, hinek jiwan çendîn cara amadey çalakîyên Kurda li Amerîka bune û hink ji wana seredana Kurdistanê kirine.
Ji bo em bizanin ka çawa endamên wê Kobendê û Amerîkî bi giştî pirsa Kurdan têdigihen, me çend bisyar ji birêz Wilson kirin. Di vê raportê de, bersivên wî bi bihîse, û bawerîya xwe liser bide.

Evca tu çi dibêjî?
Eger te bivî pisyarkê arastey Congressman Wilson bikî, ezê pisyara te bigehim ofîsa wî. Yan jî “Click to Comment” dagire û şirovekirina xwe di valahîyê de binivîsîna, di pêre “Submit Comment” dagire.

Amerîka Çibike li Sûrîya?

Amerîka Çibike  bo Rawestandine Xwînrijtrinê li Sûrîya ?

Jêderên Koçka Sipî radigehînin kû ew hizra danana toleyan dikin li ser henek kesayetî û dezgehên Sûrîya weka bersivê jibo zêdegavîyan li ser mafên mirovan û kuştina xwepîşanderan.

 

Raport piştrast dikin kû nûrên Amerîkî li Netewên Yekgirtî piştevanî ya welatê desthelatdar dixwaze bo darştina biryarekê li dijî Sûrîya. 

Pisyar ewe, Amerîka dikare çibike  bo rawestandine xwînrijtrinê li Sûrîya?

Ez li benda bawerîya te me. Tu dikarî ji me re bawerîya xwe binivîsî,” Click to Comment” ê klîk bike.

Dakhil Shammo Elias

Dexîl Şemo ji sala 1999 an de di beşê Kurdî ji Radyoya Dengê Amerîka (VOA) de li Waşintonê kar dike. Ji dest pêka sala 1990 î de dest bi karê rojnamvaniyê kirye û bi dehan nivîsîn di rojnameyên Kurdî û Erebî de weşandiye. Di sala 1962an de li Ênsivnê 'Qeza Şêxan'ê bûye, û xwandina xwe li Gûndê Ba'edrê, Ênsivnê û Mûsilê bi dawî aniye. Di sala 1983an de Dîploma xwe ji Zankoya Teknolojî ya Baxdayê wergirtiye. Di sala 2010 an de bawernameya Bakeloryos, di Zanistên Siyasî û Peywendiyên Navneteweyî ji Zankoya George Mason ya Wîlayeta Virgînya Amerîkî wergirtiye. Zêdebarî raport û hevpeyvînên rojane û raportên TV sebaret pirsên siyasî yên Amerîka, Kurdistan û cîhanê, Dexîl ê Şemo bernameya bi navê 'Ferheng û Toreya Kurdî' amade dike. Di vê bernamê de ew hevpeyvîna digel nivîskar, hozanvan, çîroknivîs, hunermend û xwedan berhemên ronakbîrên behredar dike, ta guhdarên xwe agehdarî tevgera ronakbîrî ya hevçerxa Kurdî û Cîhanî bike. Ji bo gûhadarî kirina bernameya 'Ferheng û Toreya Kurdî' vî linkî daxîne: http://www.voanews.com/kurdi/news/special-reports/lifestyle/Ferheng-u-Tore-ye-Kurdi--112558729.html

Derbarê Me

Ez dixwazim tebînî û dîtinên we li ser van babetên taybet bi pirsên siyasî li Washington bizanim. Ji kerema xwe, bi Emaileka kurt ji min re binivîsin: delias@voanews.com , yan telefona vê jimare bikin 1 202 203 4858. Têbinîyên we tên weşandin eger gotinên kirêt yan bêrêzkirina kesekî-ê têde nebin.