ျမန္မာ

သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ ဗြီအိုေအျမန္မာပုိင္းႏွင့္ သီးသန္႔ေတြ႔ဆုံေမးျမန္းခန္း

ဗြီအိုေအ ျမန္မာဌာနမႉး ဦးသန္းလြင္ထြန္းက သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ကို ေနျပည္ေတာ္မွာ သြားေရာက္ ေတြ႔ဆံု ေမးျမန္းခဲ့ပါတယ္။
ဗြီအိုေအ ျမန္မာဌာနမႉး ဦးသန္းလြင္ထြန္းက သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ကို ေနျပည္ေတာ္မွာ သြားေရာက္ ေတြ႔ဆံု ေမးျမန္းခဲ့ပါတယ္။

မီဒီယာ

အသံ
ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ မၾကာေသးခင္က ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့  ပဋိပကၡေတြဟာ ျပစ္မႈတခုကို အေျခခံၿပီး ျဖစ္ပြား ခဲ့တဲ့ ျပည္တြင္းေရး ကိစၥသာ ျဖစ္တယ္၊ ႏုိင္ငံတကာ စံုစမ္း ေျဖရွင္းစရာမလိုဘဲ ျပည္တြင္းမွာ လူ႔ အခြင့္အေရးနဲ႔ ဘာသာေရး လြတ္လပ္ခြင့္ေတြ ထြန္းကားေအာင္ ေဆာင္ရြက္ၿပီး ေဒသခံေတြရဲ႕ အသိပညာ ျမင့္မားေရးတို႔ကို ေဆာင္ရြက္ရင္းနဲ႔ ဒီျပႆနာကို ေျဖရွင္းႏုိင္တယ္လို႔ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ က ဆုိပါတယ္။ ဗြီအိုေအ ဌာနမႉး ဦးသန္းလြင္ထြန္း ျမန္မာႏုိင္ငံကို ေရာက္ရွိေနခ်ိန္မွာ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ကို ေနျပည္ေတာ္မွာ သြားေရာက္ ေတြ႔ဆံု ေမးျမန္းခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ရခိုင္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္နဲ႔ ေမးျမန္းခ်က္ အပိုင္းကို နားဆင္ႏိုင္ပါတယ္။

ေမး။    ။ အခု ဒီရက္ပုိင္းေတြအတြင္းမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ႏုိင္ငံတကာကေန မီးေမာင္းထုိး ၿပီးေတာ႔ ေျပာျပလာတဲ႔ အေရးႀကီး ကိစၥတစ္ခုအေနနဲ႔ ေျပာလာတဲ့ကိစၥတစ္ခုရွိပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ရခုိင္ျပည္က ႐ိုဟင္ဂ်ာ ကိစၥပါ။ အခုဆုိလို႔ရွိရင္ မၾကာခင္မွာ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္ အစည္းအေ၀းပြဲေတြ လုပ္ေတာ႔မယ္။ ေနာက္ ကုလသမဂၢ အစည္းအေ၀းပြဲေတြ လုပ္မယ္။ ေနာက္ ႏုိင္ငံတကာ အစၥလာမ္မစ္္ ေကာင္စီ အစည္းအေ၀းပြဲေတြ လုပ္ေတာ႔မယ္ ဆုိတဲ့ေနရာမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံ အေနာက္ ဘက္ျခမ္းမွာ ရွိေနတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာလုိ႔ ေခၚၾကတဲ့ ဒီ မူဆလင္ေတြေပါ့ေနာ္။ သူတုိ႔ကုိ ဗမာႏုိင္ငံက အမ်ားစုက လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ ရွိေနတယ္ဆိုၿပီး စြပ္စြဲမႈေတြ က်ေနာ္တို႔ ၾကားရပါတယ္။
 
အဲဒီအတြက္ေၾကာင္႔ မၾကာေသးခင္ကပဲ ဒီလူနည္းစုေတြကုိ ကူညီဖုိ႔ ဆုိၿပီးေတာ့ ေဆာ္ဒီ အာေရ ဗီးယား ႏုိင္ငံက ေဒၚလာ သန္းငါးဆယ္ လႉတာတုိ႔၊ မၾကာေသးခင္ကပဲ တူရကီႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးက လာၿပီး ေတာ့ အကူအညီေတြ ေပးသြားတာေတြ ရွိေနတယ္ ဆိုေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ့ သမၼတႀကီး ဦးေဆာင္ ေနတဲ့ တိုးတက္ ေျပာင္းလဲမႈေတြရဲ႕ အေကာင္းသတင္းေတြၾကားထဲမွာ ဒီကိစၥဟာ ႏုိင္ငံ တကာက ေနၿပီးေတာ့၊ လူအခြင့္အေရးဆုိၿပီး ေထာက္ျပၿပီးေတာ့ ဒါဟာ လူမ်ဳိးေရး၊ ဘာသာေရး ဖိႏွိပ္မႈေတြ ရွိေနတယ္ဆုိၿပီး ေထာက္ျပမႈေတြ ၾကားေနရပါတယ္။ အဲ့ေတာ့ အဲ့ဒီ့ ကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ သမၼတႀကီးရဲ႕ အျမင္ကုိ က်ေနာ္တို႔ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း သိခ်င္ပါတယ္။

ေျဖ။     ။ ဒီဟာေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ ဒီမုိကေရစီ လမ္းေၾကာင္းကို ခ်ီတက္ေနတဲ႔ေနရာမွာ မေမ်ွာ္လင့္ ဘဲနဲ႔ ေတြ႔ႀကဳံလာတဲ႔ အခက္အခဲ တစ္ခုပါ။ ဒီလိုပဲ ခ်ဲလင့္ (challenge) ေတြကေတာ့ ရွိေနမွာပါပဲ။
 
ဒီရခုိင္မွာ ျဖစ္ပ်က္တဲ့ကိစၥကလည္း တကယ္ေတာ့ ဒီလူတစ္စုကေနၿပီးေတာ့ ရက္စက္ၾကမ္းတမ္းတဲ့ ရာဇ၀တ္မႈ တစ္ခုကုိ က်ဴးလြန္လုိက္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ဒီအေပၚမွာ မခံမရပ္ႏုိင္ျဖစ္ၿပီးေတာ့ ဟုိဘက္ အုပ္စုနဲ႔ ဒီဘက္အုပ္စုနဲ႔ ျဖစ္ၾကျပဳၾကရင္းနဲ႔ ေနာက္ဆုံးေတာ့ အုပ္စုႀကီးက သိပ္ၿပီးေတာ့ ႀကီးထြားလာ တယ္။ ႀကီးထြားလာၿပီးေတာ့ အခ်င္းခ်င္း သတ္တဲ့ျဖတ္တဲ့အဆင့္ ေရာက္လာတယ္။
 
ေနာက္တစ္ခါ ဆုိးတာက ခုနကလုိ တစ္ဘက္နဲ႔တစ္ဘက္ မီး႐ႈိ႕ၾကတယ္။ ဒီဘက္ကလည္း မီး႐ိႈ႕၊  သူတုိ႔ဘက္ကလည္း မီး႐ိႈ႕၊ တစ္ခါဆုိရင္ ကုိယ္အိမ္ကုိယ္ မီး႐ိႈ႕ၿပီးေတာ႔ ထြက္ေျပးေပမယ့္ ဒီမီးကေန ကူးစက္ၿပီးေတာ့ ေလာင္ တာေတြ ရွိတယ္။ ျဖစ္စဥ္ကေတာ့ ခုနကလုိ ဒီရာဇ၀တ္မႈတစ္ခုေပၚမွာ အေၾကာင္းျပဳၿပီးေတာ့ မခံမရပ္ႏုိင္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ လူအုပ္စုအထိ ကူးစက္သြားၿပီးေတာ႔ ဒီလုိျဖစ္ၾက ျပဳၾကတာပါ။ တကယ္ေတာ့လည္း အဲ့ဒီ့မွာ ေနေနၾကတဲ့သူေတြက ႏွစ္ေပါင္းၾကာခဲ့ပါၿပီ။ ဒီလုိ ျဖစ္ပ်က္ခဲ့တာလည္း သိပ္ၿပီးေတာ့ မေတြ႔ရပါဘူး။ က်ေနာ္တုိ႔ သက္တမ္းတစ္ေလွ်ာက္ေပါ့ေလ မေတြ႔ခဲ့ရပါဘူး။
 
က်ေနာ္ ေျပာခ်င္တာက ဒီလုိျဖစ္ပ်က္မႈေတြဟာ ဘာသာေရးေၾကာင့္ ျဖစ္တာလည္း မဟုတ္ဘူး။ လူမ်ဳိးေရးေၾကာင့္ ျဖစ္တာလည္း မဟုတ္ဘူး။ သုိ႔ေသာ္လည္း အခန္႔မသင့္တဲ့၊ ရက္စက္ၾကမ္းတမ္းတဲ့ ရာဇ၀တ္မႈေပၚမွာ ခုနကလုိ မခံမရပ္ႏုိင္ေတြ ျဖစ္ၿပီးေတာ့ တစ္ဘက္နဲ႔တစ္ဘက္ ဒီလုိအၾကမ္းဖက္တဲ့ လုပ္ရပ္ေတြနဲ႔ ဒီလုိျဖစ္တာပါ။ အမွန္ေတာ့ ေသဆုံးတာေတြ၊ ဒဏ္ရာရတာေတြက တကယ့္ တကယ္ က်ေတာ့လည္း တျခား ႏုိင္ငံေတြမွာ ျဖစ္ေနတာေတြနဲ႔ စာရင္ ပမာဏအားျဖင့္ အင္မတန္မွ နည္းပါတယ္။ ေသဆုံးတာ ဆုိရင္လည္း ရာဂဏန္းေတာင္ မရွိပါဘူး။ ေနာက္တစ္ခါ ထိခုိက္ဒဏ္ရာ ရတာ ဆုိတာလည္း (၁၀၀) ပတ္၀န္းက်င္ေလာက္ပဲ ရွိတယ္။
 
သို႔ေသာ္လည္း အိမ္ေတြကို တစ္ဘက္နဲ႔ တစ္ဘက္ မီး႐ိႈ႕ၾကတဲ့အတြက္ေၾကာင္႔ အိမ္ေပါင္း (၅,၀၀၀) မီးေလာင္သြားတယ္။ ငါးေထာင္နီးပါးေလာက္ မီးေလာင္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ဒီအိမ္ေတြ မွာ ေနေနၾက တဲ့ ဒီဘက္ကလည္း ရခုိင္တုိင္းရင္းသားေတြေပါ႔၊ ဟုိဘက္ကလည္း ဘဂၤါလီေတြ ဆုိၾကပါစို႔ေလ။ အိုးမဲ့ အိမ္မဲ့ေတြ ျဖစ္သြားၾကတယ္။ အုိးမဲ့အိမ္မဲ့ေတြက ဘယ္ေလာက္ေတာင္ ရွိလဲဆုိေတာ့ ဒီကေန႔ (၆၀,၀၀၀) ေလာက္ရွိတယ္။ ေျခာက္ေသာင္းေလာက္ရွိတဲ့အတြက္-က်ေနာ္တုိ႔က အခု ႏွစ္ဘက္ေပါ႔ တစ္ဘက္ကလည္း  ရခုိင္တုိင္းရင္းသား ဒုကၡသည္၊ ဟိုဘက္ကလည္း ဘဂၤါလီ ဒုကၡသည္ေတြ အခုဆုိရင္ စခန္း (၅၃) ခု ဖြင့္ၿပီးေတာ့မွ ကူညီတဲ့လုပ္ငန္းေတြ၊ ကယ္ဆယ္တဲ့လုပ္ငန္းေတြ၊ ေနာက္ တခါ ျပန္လည္ ထူေထာင္တဲ့လုပ္ငန္းေတြ… ဒီလုပ္ငန္းေတြကုိ  က်ေနာ္တုိ႔က ဒီျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ရွိေနတဲ့ UN ေအဂ်င္စီက အဖြဲ႔ေတြ ရွိပါတယ္။ သူတို႔နဲ႔လည္း က်ေနာ္တို႔ေပါင္းၿပီး လုပ္ေနတာေတြ ရွိပါတယ္။
 
ေနာက္တစ္ခါ NGO ေတြ၊ INGO ေတြ ဒီအဖြဲ႔ေတြနဲ႔ က်ေနာ္တုိ႔ ေပါင္းၿပီးေတာ့မွ-
(၁) အခ်က္က စားဖုိ႔အတြက္- ဒါေတြကို အားသြန္ခြန္စုိက္ လုပ္ေပးေနပါတယ္။
(၂) အခ်က္ကေတာ့ ယာယီေနႏုိင္ဖုိ႔အတြက္ ယာယီေနႏုိင္ဖုိ႔ ဆုိတာလည္း တဲထုိးေပးရတာပဲ။ တဲေတြ ဘာေတြကလည္း က်ေနာ္တုိ႔မွာ လုံလုံေလာက္ေလာက္မရွိေတာ႔ ဒီ UN အဖဲြ႔အစည္းေတြက ကူညီ တာတုိ႔၊ ဘာတုိ႔ - ဒါေတြလည္း က်ေနာ္တို႔ အမ်ားႀကီး အက်ဳိးရွိခဲ႔ပါတယ္။

ဒီေဒသဟာ မုိးသိပ္မ်ားတဲ႔ေဒသေတြ ျဖစ္တယ္။ မုိးသိပ္မ်ားတဲ့ ေဒသျဖစ္တဲ႔အတြက္ေၾကာင့္ လုံလုံၿခဳံၿခဳံနဲ႔ ေနႏုိင္ဖုိ႔အတြက္ ဒီShelters ေတြ လုိအပ္လာပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အခုဆုိရင္ သူတု႔ိေတြ ေနဖုိ႔ျပဳဖုိ႔အတြက္ ဒါေတြေဆာက္ေပး၊ ဘာေပးနဲ႔ ႏွစ္ဘက္စလုံးကုိ က်ေနာ္တို႔ လုပ္ေပးေနပါတယ္။
 
လူမ်ဳိးေရးအရ က်ေနာ္တုိ႔ ဖိႏွိပ္တာေတြလည္း မဟုတ္ပါဘူး။ ဒီကေန႔ သူတုိ႔ စြပ္စြဲေနသလုိ လူမ်ဳိးတုန္း သတ္ျဖတ္တာတုိ႔-ဘာတို႔ ဒါေတြနဲ႔ပတ္သတ္ၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ၾကားရေတာ႔ ေတာ္ေတာ္ေလး စိတ္ မေကာင္း ျဖစ္ပါတယ္။
 
အင္တာနက္ေတြထဲမွာလည္း က်ေနာ္တို႔ပုံေတြ ေတြ႔ပါတယ္။ အေလာင္းေတြဆုိရင္ တစ္ပုံတစ္ပင္ႀကီး။ ဒါေတြဟာ တစ္ျခားႏုိင္ငံမွာ ျဖစ္ပ်က္တဲ့ဟာေတြကုိ သက္သက္ လုပ္ႀကံၿပီးေတာ့၊ ခ်ဲ႕ကားၿပီးေတာ့ လုပ္တာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ ဒီမွာျဖစ္တဲ့ အျဖစ္အပ်က္ေတြ မဟုတ္ပါဘူး။
 
အဲေတာ့ တစ္ဘက္ ကလည္း   မူဆလင္ႏုိင္ငံက အႀကီးအကဲေတြေပါ႔၊ ဟုိတေလာကဆုိရင္ တူရကီ ႏုိင္ငံက ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး လာပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခါ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ရဲ႕အမ်ဳိးသမီးလည္း ပါလာတယ္။ အင္အားကလည္း ေလး-ငါး-ေျခာက္ဆယ္၊ ခုႏွစ္ဆယ္ေလာက္ ရွိပါတယ္။ ဒီမွာ က်ေနာ္နဲ႔လည္း ေတ႔ြတယ္။ က်ေနာ္ကလည္း ဒီ ကိစၥေတြကို ရွင္းၿပီးေတာ့ ျပတယ္။ ျပၿပီးေတာ့ On Ground ကုိလည္း သူတို႔ၾကည့္ခ်င္တဲ့အတြက္ ပုိ႔ေပးပါတယ္။ ပုိ႔ေပးၿပီးေတာ့ သူတုိ႔ကုိယ္တုိင္ သြားၿပီးေတာ့ ကူညီ ကယ္ဆယ္တဲ့ပစၥည္းေတြ- ဒါေတြလည္း ႏွစ္ဘက္ မွ်မွ်တတပါပဲ။

တစ္ဘက္ကလည္း ခုနလုိ ဘဂၤါလီ ဒုကၡသည္ေတြကုိ သြားၿပီး ေတြ႔သလုိ တစ္ဘက္လည္း ရခုိင္ ဒုကၡသည္ေတြကို သူတို႔ေတြ႔တယ္။ ၿပီးေတာ႔ ဟုိဘက္က မူဆလင္ဘာသာ ကုိးကြယ္တဲ့သူေတြ၊ ဒီဘက္က ဗုဒၶဘာသာ ကုိးကြယ္တဲ့ သူေတြ၊ သြားတဲ႔လူကုိယ္တုိင္က မူဆလင္ ဘာသာ၀င္ ျဖစ္ေပ မယ့္လည္း ဗုဒၶဘာသာ ဘုန္းႀကီးေတြနဲ႔ ေလးေလးစားစား ေတြ႔တာျပဳတာတုိ႔၊ ဒါမ်ဳိးေတြ ေတ႔ြေပး တာတုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔ ရွိပါတယ္။
 
ေနာက္တစ္ခုက က်ေနာ္တုိ႔ ဒီရက္ပိုင္းအတြင္းမွာပါပဲ အင္ဒုိနီးရွားကေနၿပီးေတာ႔ အင္ဒိုနီးရွား ၾကက္ေျခနီအသင္းနဲ႔ လျခမ္းနီအသင္းဥကၠ႒   မစၥတာကာလာ ဆုိတာ ဟုိတုန္းက ဒု သမၼတပါပဲ။ ဟုိတုန္းကတည္းက  ဒုသမၼတကတည္းက က်ေနာ္ အင္ဒုိနီးရွား သြားလည္ပတ္ရင္းနဲ႔ Call ေတြ ဘာေတြ ေတြ႔ဖူးေတာ့ က်ေနာ္နဲ႔ ရင္းႏွီးေနပါတယ္။ သူလာတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ က်ေနာ္ ၀မ္းသာသြား တယ္။ ဒါေၾကာင္႔မို႔လု႔ိ သူ႔လည္း ရွင္းျပတယ္။ သူသြားခ်င္တယ္ဆုိလုိ႔လည္း မုိးထဲေလထဲမွာ က်ေနာ္ လႊတ္ေပးလိုက္တယ္။ လႊတ္ေပးလုိက္ေတာ့ သူတုိ႔လည္း အကူအညီေတြ ဘာေတြ ဆက္ျပဳၿပီးေတာ့ ေပးဖုိ႔အတြက္- ဒီလိုေတြ က်ေနာ္တို႔ လုပ္ေနပါတယ္။ ဒါေတြဟာ ခုနကလုိ တဘက္က လုပ္ႀကံစြပ္စြဲ ေနတာေတြ မဟုတ္ဘူးဆုိတာကို သက္ေသ သာဓကနဲ႔ ပြင႔္လင္းျမင္သာေအာင္ေပ့ါေလ လုပ္ေနတာေတြရွိပါတယ္။

ေမး။    ။ သူတုိ႔ ေတာင္းဆုိေနတဲ႔ သီးျခား လြတ္လပ္တဲ့ စုံစမ္းေရးေကာ္မရွင္ ဖြဲ႔ေပးဖုိ႔  စုံစမ္းမႈေတြ လုပ္ေပးဖုိ႔ ဆုိတာေရာ ျဖစ္လာႏုိင္မလား ခင္ဗ်ာ။

ေျဖ။     ။ ဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ေနာက္ဆက္ၿပီးေတာ့ ေျပာရမယ္ဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔ ဒီမွာ Press Conferenceေလး တစ္ခုလည္း လုပ္ပါတယ္။ ရန္ကုန္မွာရွိေနတဲ့ ႏုိင္ငံျခားသံတမန္ေတြ ဒါေတြ က်ေနာ္တို႔ အကုန္ဖိတ္ပါတယ္။ ကုလသမဂၢ ေအဂ်င္စီေတြ၊ NGO ေတြ၊ ၿပီးရင္ အဲ့ဒီ့မွာ တိုက္ဆိုင္မႈလို႔ ေျပာရပါ့မယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးကိစၥလုပ္ေနတဲ့ မစၥတာကင္တာနား ကလည္း ေရာက္ ေနတယ္။ ေရာက္ေနေတာ့ သူ႔လည္း က်ေနာ္တို႔ ဖိတ္လိုက္ပါတယ္။  သူကိုယ္တုိင္ တက္တယ္။ ေနာက္ေန႔မွာ On Ground ကို ျပတယ္။
 
တစ္ခုကေတာ႔ ဒီဟာက က်ေနာ္တုိ႔ရဲ႕ ျပည္တြင္းမွာ ျဖစ္ပ်က္တဲ႔ ကိစၥေလး တစ္ခုပဲျဖစ္တယ္။ တစ္ႏုိင္ငံလုံးကုိလည္း ကူးစက္သြားတာလည္း မရိွဘူး။ ခင္ဗ်ားတုိ႔ သိတဲ႔အတုိင္းပဲ။ ရန္ကုန္မွာလည္း မူဆလင္ေတြ ေနတာေတြ အမ်ားႀကီး ရွိတယ္။  ဗုဒၶဘာသာ၀င္ေတြရိွတယ္။ ခရစ္ယာန္ေတြရွိတယ္။ ဟိႏၵဴေတြလည္း ရွိတယ္။ တျခားၿမိဳ႕ႀကီးေတြမွာလည္း ဒီအတုိင္းပဲ။ ဘာမွ ဒီေနရာေတြမွာ ျဖစ္တာ ျပဳ တာ မရွိဘဲနဲ႔ ရခုိင္ျပည္နယ္က ဒီကြက္ကြက္ေလး တစ္ခုမွာပဲ ျဖစ္တာျဖစ္ပါတယ္။ အဲ့ေတာ့ ဒါ က်ေနာ္တုိ႔ ျပည္တြင္းေရးကိစၥ သက္သက္ပဲ ျဖစ္တယ္။
 
အခုလည္း က်ေနာ္တုိ႔ ႏုိင္ႏုိင္နင္းနင္းနဲ႔ လုံၿခဳံေရးအရလည္း ထိန္းသိမ္းထားႏုိင္ၿပီ၊ ကူညီ ကယ္ဆယ္ရး လုပ္ငန္းေတြနဲ႔ ပတ္သတ္လုိ႔လည္း ေတာက္ေလွ်ာက္ က်ေနာ္တုိ႔ ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ဆီမွာလည္း လြတ္လပ္တဲ့ လူအခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ ဖြဲ႔ထားတာ ရွိပါတယ္။ လူအခြင္႔အေရး ေကာ္မရွင္ကုိလည္း က်ေနာ္တို႔က ဒါေလးကုိ စစ္ေဆးေပးပါဆုိၿပီးေတာ့ လုပ္ေနပါ တယ္။ ဒီလုိ လုပ္ေပးေနတဲ့အတြက္ေၾကာင္႔ ျပည္ပကေနၿပီးေတာ့ ဒါကို အင္တာေနရွင္နယ္ အစ္႐ွဴး (Issue) တစ္ခုလုိ ဒီမွာလာၿပီး စစ္မယ္ျပဳမယ္ဆုိရင္ေတာ့ အမွန္ေတာ့ မလိုအပ္ပါဘူး။ ဒီဟာက ကုိယ့္ တုိင္းျပည္အတြင္းမွာ ကုိယ့္ျပည္တြင္းေရး ကိစၥလည္း ျဖစ္တယ္။ လုပ္သင့္လုပ္ထုိက္တာေတြလည္း က်ေနာ္တုိ႔ လုပ္ေနတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ျပည္ပအဖြဲ႔ေတြ ဖြဲ႔ၿပီးေတာ့မွ ဒီလုိ စစ္မယ္ျပဳမယ္ ဆုိတာေတာ့- ဒါေတာ့ မျဖစ္သင့္တဲ့ကိစၥလုိ႔ ကၽြန္ေတာ္ထင္ပါတယ္။ မလုပ္သင့္တဲ့ ကိစၥလို႔ က်ေနာ္ ထင္ပါတယ္။ 

ေမး။    ။ေစာေစာက  သမၼတႀကီး ေျပာသလုိပဲ။ ဒါဟာ လူမ်ဳိးေရး၊ ဘာသာေရး အဓိက႐ုဏ္း မဟုတ္ဘူးဆုိေပမယ့္ ေဒသထဲမွာ ေနေနၾကတဲ့ အသုိင္းအ၀ုိင္း ႏွစ္ခုၾကားမွာ တစ္ဘက္နဲ႔ တစ္ဘက္ ေရရွည္ျဖစ္ေနခဲ့တဲ့ မုန္းတီးမႈဆုိတာကေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔လည္း ျငင္းလုိ႔မရတဲ့ကိစၥပါ။ အဲ့လို မုန္းတီးမႈ ေတြကို ဒီထက္ပုိၿပီး ျပန္႔ပြားမလာေအာင္ သူတို႔ႏွစ္ဘက္ အတူယွဥ္တြဲၿပီး ေနႏုိင္ေအာင္ သမၼတႀကီးတုိ႔ အေနနဲ႔ ဘယ္လုိစီမံခ်က္ေတြ ဘယ္လုိ ေျဖရွင္းမႈေတြ လုပ္သြားဖုိ႔ ရွိပါသလဲ။

ေျဖ။    ။ မွန္ပါတယ္။ ကိစၥက ခုနကလုိ ေရရွည္လုပ္သြားရမယ့္ ကိစၥပါပဲ။ အခုခ်ိန္မွာ Tension က အေတာ္ေလး ျမင့္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ Cool Down ျဖစ္ေအာင္ တစ္ဘက္ကလည္း ရခုိင္တုိင္းရင္းသား ပါတီေတြ ရွိပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ရခုိင္တုိင္းရင္းသားပါတီက ပါတီအႀကီးအကဲေတြနဲ႔လည္း က်ေနာ္ တုိ႔ ေတြ႔ပါတယ္။ ေတြ႔ၿပီးေတာ့မွ ဒီကေန႔ ကမၻာႀကီးကလည္း က်ဥ္းေျမာင္းသြားၿပီ၊ ရြာႀကီးတစ္ရြာ လုိ ျဖစ္ ေနတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔က သူ႔လူမ်ဳိး၊ ကုိယ္႔လူမ်ဳိး၊ ကုိယ္႔ဘာသာနဲ႔ ခြဲျခားလုိ႔မရဘူး။ လူ႔အခြင့္ အေရး ဆိုတာ က်ေနာ္တို႔ ခုနကလို မထိခိုက္ေအာင္ လုပ္ဖို႔လိုပါတယ္။ ရခုိင္တုိင္းရင္းသားေတြကို က်ေနာ္တုိ႔က စကားဆယ္ခြန္း တစ္ဆယ္႔ငါးခြန္း ေျပာတာနဲ႔ ခင္ဗ်ားတုိ႔က တစ္ခြန္းေျပာတာ ပိုၿပီးေတာ႔ ထိေရာက္ပါတယ္။ ခင္ဗ်ားတုိ႔ကလည္း ဒါေလးကုိ၀င္ၿပီး ခုနကလို သေဘာထားေတြ စိတ္ထားေတြ ဒါအျမင္မွန္ရလာေအာင္ ေျပာင္းလဲလာေအာင္ လုပ္ေပးပါဆုိၿပီးေတာ့ အခ်ိန္ယူ ၿပီးေတာ့ ေျပာင္းရမယ့္ သေဘာျဖစ္ပါတယ္။

ျငင္းလုိ႔ မရေအာင္ တစ္ဘက္နဲ႔တစ္ဘက္ ျပႆနာမျဖစ္ေအာင္ ဥပေဒနဲ႔ က်ေနာ္တို႔က ကုိင္တြယ္ ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ဆီမွာ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ဥပေဒဆုိတာရွိပါတယ္။ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ဥပေဒ ဆုိကလည္း ဒီမွာ ေနထုိင္ေနၾကတဲ႔ လူေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ႔ အကာအကြယ္ေပး ထားတာေတြ ရွိပါတယ္။

အၾကမ္းဖ်ဥ္း က်ေနာ္သိရသေလာက္ ဆုိရင္ ၄၈ ခုႏွစ္မတုိင္ခင္က ဒါ ဟုိတုန္းကေတာ့ လယ္လုပ္ဖုိ႔ ဆုိၿပီးေတာ႔ ေခၚျပဳလာၾကတာပဲ။ ေခၚလာရင္းနဲ႔ မျပန္္ဘဲ ဒီမွာေသာင္တင္ၿပီးေတာ့ ေနၾကတာေပါ႔။ ၄၈ ခုႏွစ္ မတုိင္ခင္ကေနၿပီးေတာ့ ေရာက္လာတဲ့ မိဘေတြကေမြးဖြားတဲ့ Third Generation က ေျမးတုိ႔ ဘာတုိ႔ ေရာက္လာတဲ႔အခါမွာ ႏုိင္ငံသားအျဖစ္နဲ႔ အခုနကလုိ အသိအမွတ္ျပဳ ေပးဖုိ႔ဆုိတဲ့ ဥပေဒထဲမွာ ပါၿပီးသား ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီဥပေဒကို ပီပီျပင္ျပင္န႔ဲ ျပန္ၿပီးေတာ႔ အသုံးခ်ၿပီးေတာ့ အနာဂတ္မွာ လူ႔ အဖြဲ႔အစည္းေတြဟာ ခုနကလုိ သင့္သင့္တင့္တင့္ျဖစ္ေအာင္၊ ေနာက္တစ္ခုကလည္း လူသားေတြ ဆုိတဲ႔ အျမင္မ်ဳိးရွိလာေအာင္ လူ႔အခြင္႔အေရးေတြကို ခုနကလုိ ေရွ႕တန္းကေန ဦးစားေပးၿပီး စဥ္းစားတတ္ လာေအာင္၊ ဒါေတြက က်ေနာ္တုိ႔ အခ်ိန္ယူၿပီးေတာ႔ လုပ္သြားရမွာျဖစ္တယ္။
 
ဒီအပိုင္းမွာ ဘာအေရးႀကီးလဲဆုိေတာ႔ ပညာေရးက အေရးႀကီးတယ္။  ဘဂၤါလီေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ႔ စာသင္ေက်ာင္းတုိ႔ ဘာတုိ႔ ထိထိေရာက္ေရာက္မရွိဘူး။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ဘာသာေရးေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ သင္တဲ့ေက်ာင္းေတြပဲ ရွိတယ္။ အဲ့ေတာ့ အေျခခံကေတာ႔ ပညာေရးပါပဲ။
 
ပညာေရးကုိ က်ေနာ္တုိ႔ ထိထိေရာက္ေရာက္ နဲ႔ ေခတ္မီတဲ့ ပညာေရးစနစ္ကုိ က်ေနာ္တုိ႔က ထူေထာင္ေပးမယ္။ ပညာတတ္တယ္ဆုိရင္ အေတြးအေခၚရွိလာမယ္။ မွားတယ္ မွန္တယ္ဆုိတာကုိ သူတို႔ စဥ္းစားဆံုးျဖတ္တတ္လာမယ္။  ဟုိမွာ တုိးလာတဲ့လူေတြထက္ လက္ရွိလူက ေပါက္ဖြားတဲ့ႏႈန္း က ပုိမ်ားပါတယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ ကြင္းဆင္းၿပီးေတာ့ စစ္ေဆးၾကည့္လုိက္တဲ့အခါမွာ ေနာက္ထပ္ ၀င္ေရာက္လာတဲ့သူေတြက မရွိသေလာက္ နည္းပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဟုိးတုန္းကရွိေနတဲ့ သူေတြ က ေပါက္ဖြားမႈေတြ သိပ္မ်ားတယ္ ။ အိမ္ေထာင္စုတစ္စု ဆုိရင္ တခ်ိဳ႕ဆို ခုႏွစ္ဆယ္၊ ရွစ္ဆယ္ေလာက္ ရွိပါတယ္။

ေမး။    ။ ဒီေပါက္ဖြားလာတဲ့၊ တိုးပြားလာတဲ့ အင္မတန္ကို ဆင္းရဲေနတဲ့ လူစုလူေ၀းအတြက္ကို  ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးေတြ လုပ္ေပးဖို႔အတြက္ကို ရန္ပံုေငြေတြလိုတာလည္း အမွန္ပါပဲ။ ဒီေနရာမွာ အေစာက က်ေနာ္ ေျပာခဲ့သလို ေဆာ္ဒီအာေရဗီးယားႏိုင္ငံက ေနၿပီးေတာ့ ေဒၚလာသန္းငါးဆယ္ လႉမယ္ဆိုတဲ့ ကိစၥမ်ိဳးဟာ ႏိုင္ငံေတာ္ အစိုးရဆီကေနၿပီးေတာ့ တဆင့္ အဲဒီလိုေဒသတြင္းမွာ သြားၿပီးေတာ့ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈေတြ လုပ္ေပးဖို႔ ျဖစ္လာရင္ေတာ့ ေကာင္းမွာေပါ့။

ဒါ သမၼတႀကီးတို႔လည္း ေက်နပ္စရာ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ အဲဒီ့လို မဟုတ္ဘဲနဲ႔ ဒီႏိုင္ငံတကာမွာ ဒီ လူ႔အခြင့္အေရးအတြက္ ဆိုၿပီးေတာ့ ဒီလူေတြ အတြက္ အျပင္ဘက္မွာရွိေနတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြကို တဆင့္ ေထာက္ပံ့ေပးတဲ့ အေနအထားမ်ဳိးကို ေရာက္သြားမွာေရာ သမၼတႀကီးတို႔အေနနဲ႔ မစိုးရိမ္ဘူးလား။

ေျဖ။     ။ စိုးရိမ္ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ကလည္း သူတို႔ကို ခ်ဥ္းကပ္ၿပီးေတာ့ လာသမွ်ေတြကို ေျပာေန တာပါ။ ခင္ဗ်ားတို႔ ကူညီမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ႏွစ္ဘက္ မွ်မွ်တတနဲ႔ ကူညီပါ။ လက္ေတြ႔ ခုနကလို ဒုကၡ ခံစားေနတဲ့သူေတြကို ထိထိေရာက္ေရာက္နဲ႔ ကူညီေပးဖို႔လိုပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔လည္း ခင္ဗ်ားတို႔ ကူညီေပးတဲ့ဟာေတြကို ထိထိေရာက္ေရာက္နဲ႔ ဒီလူေတြလက္ထဲကို ေရာက္သြားေအာင္ လုပ္ေပးမယ္ ဆိုၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔က သူတို႔နဲ႔ေတြ႔တိုင္း ေတြ႔တိုင္း ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ေျပာပါတယ္။ မသက္ဆိုင္တဲ့ သူေတြဆီကို ေရာက္သြားမွာလည္း က်ေနာ္တို႔ စိုးရိမ္ပါတယ္။

ေမး။    ။ အဲ့ဒီ ေဒသတြင္းက အေျခအေနနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ျပည္တြင္းမီဒီယာေတြရဲ႕ တင္ျပမႈနဲ႔ ျပည္ပ မီဒီယာေတြရဲ႕တင္ျပမႈေတြမွာ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ကြဲလြဲမႈေတြ ရွိေနပါတယ္။ ျပည္တြင္း မီဒီယာေတြ က အမ်ိဳးသားေရးစိတ္ဓာတ္၊ အမ်ိဳးသားေရးအေျခအေနကုိ အေၾကာင္းျပဳၿပီး ေတာ္ေတာ္ေလး ျပင္းျပင္း ထန္ထန္ ေဖာ္ျပတာရွိတယ္။

ျပည္ပ မီဒီယာေတြကေတာ့ ထံုးတမ္းစဥ္လာအတိုင္းပဲ လူ႔အခြင့္အေရးကို အေျချပဳၿပီးေတာ့ ေဖာ္ျပတယ္ ဆိုေတာ့ ေနာက္ဆံုး မွာ ျပည္ပမီဒီယာေတြကိုေတာင္မွပဲ တစ္ဘက္က က်ဴးေက်ာ္လာတဲ့ သူေတြကို ေျမႇာက္ေပးတယ္ ဆိုတဲ့ ပံုစံမ်ိဳး စြပ္စြဲခံရတာေတြရွိပါတယ္။ ဒါေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ေရာ သမၼတႀကီး အေနနဲ႔ ျပင္ပ မီဒီယာေတြ ေျပာၾကားမႈကို တစ္စံုတရာမ်ား စိတ္အေႏွာင့္အယွက္ ျဖစ္ရတာေတြ ရွိခဲ့လားခင္ဗ်။

ေျဖ။     ။  က်ေနာ္တို႔က စိုးရိမ္ရတယ္။ ဒီကိစၥေတြနဲ႔ ဆက္ႏြယ္ၿပီးမွ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ ဒီေလာက္ထိ ကိုယ့္ႏိုင္ငံေပၚမွာ ကူးစက္လာမွာတို႔ ဘာတို႔ ေတာ္ေတာ္ေလး က်ေနာ္တို႔က စိုးရိမ္မိပါတယ္။ တစ္္ခ်ဳိ႕ သတင္းေတြဟာ လုပ္ႀကံဖန္တီးၿပီးေတာ့မွ တစ္ဘက္က ခုနလို မူဆလင္ဘာသာ ကိုးကြယ္တဲ့ သူေတြ ကို  ႏိႈးဆြေပးတဲ့သတင္းေတြ၊ အင္တာနက္ သတင္းေတြလည္း က်ေနာ္တို႔ အမ်ားႀကီး ေတြ႔ရပါတယ္။ ဒီအတြက္ က်ေနာ္တို႔မွာ အေတာ္ေလး စိတ္ပူခဲ့ရပါတယ္၊ ဘာေၾကာင့္လဲ ဆိုလို႔ရွိရင္ ျပည္ပမွာေနေန တဲ့ က်ေနာ္တို႔သံ႐ံုးေတြေပါ့။ သံ႐ံုးေတြထဲက  အီဂ်စ္မွာ ရွိေနတဲ့ သံ႐ံုးဆိုလို႔ရွိရင္လည္း ဆႏၵျပတာတို႔ ဘာတို႔လုပ္ပါတယ္။ သာမန္ ဆႏၵျပတာေတာ့ လူ႕အခြင့္အေရးပါပဲ။ ျပႆနာမရွိပါဘူး။
 
သို႔ေသာ္လည္း သံ႐ံုးထဲ၀င္ၿပီးေတာ့ ႏိုင္ငံေတာ္အလံေတြ ဘာေတြျဖဳတ္ခ်- ဘာညာ- ဒါမ်ိဳးေတြ ျဖစ္တဲ့ အခါ အ့ဲမွာရွိတဲ့ မိသားစုေတြ၊ သံ႐ံုး၀န္ထမ္းေတြအတြက္ စိုးရိမ္ရတဲ့အေျခအေနမ်ိဳးေတြ ျဖစ္လာပါ တယ္။ ေနာက္တစ္ခါ အင္ဒိုနီးရွားမွာလည္း အလားတူပါပဲ၊ က်ေနာ္တို႔ စိုးရိမ္ရပါတယ္။ ဒီကိစၥေတြကို မွန္မွန္ကန္ကန္နဲ႔ သိေအာင္ဆိုၿပီး က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ အႀကီးအကဲေတြဆီ က်ေနာ္ ကုိယ္တုိင္ စာေရး ပါတယ္။ ကုလသမဂၢက မစၥတာ ဘန္ကီမြန္းထံကို လည္း က်ေနာ္စာေရးပါတယ္။ ျဖစ္စဥ္အမွန္က ဒီလို ဒီလိုျဖစ္တာပါ။ ဒါဟာ လူမ်ိဳးေရး၊ ဘာသာေရး မဟုတ္ပါဘူး။ အင္ဒိုနီးရွားက သမၼတကလည္း က်ေနာ္နဲ႔ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဘက္ေတြျဖစ္ေတာ့ က်ေနာ္ စာေရးပါတယ္။ မေလးရွားက ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဆိုလည္း ဒီအတိုင္းပဲ။ က်ေနာ္တို႔ဆီ အလည္အပတ္ လာသြားတာ သိပ္ၿပီး မၾကာေသးပါဘူး။
 
အဲဒီေတာ့ ဒီျပသနာေတြကို က်ေနာ္တို႔ ႀကီးထြားၿပီးေတာ့ မလာေစခ်င္ပါဘူး။ ျပႆနာ အစတုန္း ကေတာ့ လူမ်ိဳးေရး စိတ္ဓာတ္နဲ႔ ျပည္တြင္းမီဒီယာေတြက ေရးပါတယ္။ သို႔ေသာ္လည္း ေနာက္ပိုင္း မွာ ျပည္တြင္းမီဒီယာေတြက သူတို႔ သိလာပါတယ္။ ဒါေတြက လူသားခ်င္းအေနနဲ႔ ျမင္ရမယ္။ လူ႔အခြင့္ အေရးကို က်ေနာ္တို႔ ထိခိုက္လို႔မရဘူးဆိုတဲ့ အျမင္ေတြ သူတို႔ရွိလာပါတယ္။

ဒီလိုအျမင္ေျပာင္းတဲ့ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ ျပည္ပက အျမင္ေတြကေတာ့ က်ေနာ္တို႔နဲ႔ ေျပာင္းျပန္ျဖစ္လာ တယ္။ ေျပာင္းျပန္ ျဖစ္လာတဲ့အတြက္ ကိုယ့္ႏုိင္ငံအတြက္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ စိုးရိမ္မိပါတယ္။ စိုးရိမ္ မိတဲ့အတြက္ ေနာက္ ဒါမ်ိဳးေတြ မျဖစ္ရေအာင္ ခုနကလို က်ေနာ္တို႔ ဖိတ္ေခၚတယ္။ ျပတယ္။ အခု ဆိုရင္လည္း OIC တို႔ ဘာတို႔က အတြင္းေရးမႉးလည္း က်ေနာ္ ဖိတ္ထားပါတယ္။ လာပါ၊ ခင္ဗ်ားတို႔ လာၾကည့္ပါ၊ က်ေနာ္တို႔ ရွင္းလင္းျပပါမယ္။ On Ground လည္း လိုက္ျပပါမယ္။ ဘာျဖစ္လို႔ ဒါမ်ိဳးေတြ ျဖစ္မွာစိုးတဲ့ စိုးရိမ္မႈေတြလည္း က်ေနာ္တို႔ စိတ္ထဲမွာ ရွိပါတယ္။

ဗြီအိုေအ ျမန္မာဌာနမႉး ဦးသန္းလြင္ထြန္းက သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ကို ေနျပည္ေတာ္မွာ သြားေရာက္ ေတြ႔ဆံု ေမးျမန္းခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေန႔စဥ္တီဗီြလႊာ (၀၇-၂၃-၂၀၁၄)

Your JavaScript is turned off or you have an old version of Adobe's Flash Player. Get the latest Flash player.
ေန႔စဥ္ တီဗီြသတင္းလႊာi
X
22.07.2014 12:30
ပ်က္က်သြားတဲ့မေလးရွားေလယဥ္က ေသဆံုးသူ သံုးရာနီးပါးရဲ႕ ရုပ္အေလာင္းေတြကို တင္ေဆာင္လာတဲ့ ရထားဟာ ယူကရိန္းအစိုးရထိန္းခ်ဳပ္တဲ့နယ္ေျမထဲကို ေရာက္ရိွလာတဲ့သတင္း၊ ကုလသမဂၢရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာလူ႔အခြင့္အေရးအထူးကိုယ္စားလွယ္ Ms. Yanghee Lee ဟာ ပဋိပကၡေတြျဖစ္ခဲ့တဲ့ ကခ်င္ျပည္နယ္နဲ႔ ရခိုင္ျပည္နယ္ေတြကို...

အစၥေရးနဲ႔ ဟားမတ္တို႔အၾကား ပဋိပကၡအဆံုးသတ္ေရး ဦးတည္တဲ့ တိုးတက္မႈအခ်ိဳ႕ ရထားၿပီလို႔ အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဂြ်န္ကယ္ရီက ေျပာဆိုတဲ့သတင္း၊ အင္ဒိုနီးရွား သမတ ေရြးေကာက္ပဲြမွာ ေရြးေကာက္ခံသမတအျဖစ္ သတ္မွတ္ေၾကညာခံရတဲ့ ဂ်ိဳကို ၀ီဒိုးဒိုးက တိုင္းျပည္အတြက္ အားလံုးအတူတကြအလုပ္လုပ္ဖို႔ အခ်ိန္က်ေနၿပီလို႔ ေျပာတဲ့သတင္း၊ ျမန္မာႏိုင္ငံေရာက္ေနတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢကိုယ္စားလွယ္ဟာ မႏၱေလးၿမိဳ႕ကိုသြားခဲ့ၿပီး မၾကာေသးခင္ကျဖစ္ခဲ့တဲ့ ပဋိပကၡေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ေမးျမန္းစံုစမ္းတဲ့သတင္းေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။

ကမာၻ႔သတင္း စကၠန္႔ ၆၀

Your JavaScript is turned off or you have an old version of Adobe's Flash Player. Get the latest Flash player.
ကမာၻ႔သတင္း စကၠန္႔ ၆၀i
X
23.07.2014 18:30