Amerika’da ksa süre önce sinemalarda gösterime giren “Awake”,“Uyank” adl film çok nadir rastlanan hastalarn ameliyat srasnda anestezi verilmesine ramen uyanmalarn ele alyor. Ameliyat srasnda uyanmak ve hatta neter acsn hissetmek, çok ender de olsa baz hastalarda görülebiliyor.

Anestezi altndaki bir hastann ameliyat srasnda aylmas ve iddetli aclar içinde kvranmas insana gerçekd geliyor. Ancak bu oluyor ve hasta cerraha derdini anlatamyor. Benzer bir olay Jeannette Magdelene’nin bana gelmi. Magdelene cerrah, neterle ameliyat yerini kesmeye balar balamaz sanki karnnn sa tarafna ateli bir ey saplanyormu gibi hissettiini anlatyor. “Uyank olduumu kimseye söyleyemedim. Hiçbir yerimi kprdatamyordum, tepeden trnaa donmutum” diyen Jeannette Magdelene, o anda ne konuabildiini, ne de barabildiini söylüyor.

Doktorlara göre, anestezi altnda uyank kalma olaylar son derece az.  Her yl ameliyat geçiren milyonlarca hastann sadece yüzde birinden az, anesteziye ramen uyank kalyor.

Ancak az da olsa bu durumun meydana gelmesinde anestezi uzman doktorun yapt herhangi bir hatann pay büyük. Doktorun yanl sakinletirici kullanmas, hastaya verilecek anestezi dozunu düük tutmas ya da damarlara giden enjeksiyonda kvrlma olmas bu duruma yol açan etkenlerden bazlar.

Hastanelerin bazlar ameliyat srasnda hastalarn beyin faaliyetlerini kontrol eden ve ksaca EEG denilen elektroensefalografi yöntemi kullanyor. Texas eyaletinin Houston kentindeki Memorial Hermann Hastenesi’nden Doktor John Zerwas, bu yöntemin çok iyi çaltn söylüyor. Dr. Zerwas öyle konuuyor: “Beyin dalgalarnn faaliyeti öyle bir noktaya gelir ki, anestezi altnda uyanma ihtimali olduunu görür ve ilaç miktarn arttrrz.”

Baz anestezi uzmanlar, EEG cihaznn bir hastann anestezi srasnda uyanp uyanmadn etkili bir biçimde kontrol ettiinden üpheli. Ancak hasta haklarn korumay amaçlayan örgütler, tüm hastalar bu konuda sorular sormaya çaryor.

Sorulacak sorularn ilki ameliyatn yaplaca hastaneden bu cihazn olup olmad ve cihazn ameliyat srasnda devreye sokulup sokulmayaca. Uzmanlar, hastanede bu cihazn bulunmamas durumunda ameliyat gerçekletirecek doktorlardan ameliyattan önce daha ayrntl bilgi alnmasn tavsiye ediyor.