Hi tháng Nm, cn bão lc Nargis ã tàn phá Min in. Trn bão này cng làm bc l s yu kém ca cng ng th gii trong vic giao tip vi quc gia ông Nam Á này. Trong nhiu tun l, chính quyn quân nhân Min in ã ngn cn nhng n lc cu giúp hn hai triu ngi sng sót qua trn bão. Mi quí v theo dõi thêm chi tit v thách thc mà cng ng quc t phi khc phc trong cuc khng hong nhân o này, da theo tng thut ca thông tín viên ài VOA Heda Bayron gi v t vùng ng bng sông Irrawaddy.

Hàng trm ngàn ngi lâm cnh màn tri chiu t sau trn bão

S thit hi do cn bão lc Nargis ã mau chóng hin rõ. Khong 140,000 ngi ã thit mng hoc b mt tích. Hàng trm ngàn ngi b mt nhà ca. Và hàng vn cn nhà, trng hc, c s thng mi, và rung vn ã b tàn phá. Nhng s thách ln lao nht trong vic giúp nhng ngi sng sót không phi là vn lt li hay vn ca nhng ngi lánh nn. Thách ó phát xut t chính quyn do quân nhân lãnh o. Trong nhiu tun l, h ã t chi hu ht s giúp quc t.

T chi vin tr

Hàng không mu hm Essex ca Hoa K, có ch theo máy bay trc thng và nhiu tn nc sch cùng vi các loi thc phm, ã b neo ngoài khi Min in ch i hn ba tun l. Ch i c chp thun ch hàng cu tr vào t lin trong vùng ng bng sông Irrawaddy. Nhng s chp thun ã không h ti.

Phát ngôn viên Paul Risley ca Chng Trình Thc Phm Th Gii cho bit cm tng nh sau v vic này.

Ông Risley nói: "Tht là mt iu bt hnh vì nhng máy bay trc thng này có kh nng chuyên ch mt s ln phm vt cu tr ti nhng khu vc trong vùng ng bng.”

Chính quyn Min in cng không màng cu xét nhng n xin chiu khán nhp cnh ca các nhân viên ca Liên hip Quc và các t chc t thin khác.

Liên hip Quc và Hip hi Các Quc Gia ng Nam Á ã phi gây áp lc Min in cho phép nhân viên cu tr ngoi quc c vào nc h. Giáo s Thitinan Pongsudhirak, Vin trng Vin Nghiên Cu các vn An Ninh và Quc T ca i hc Chulalongkorn Thái lan nhn xét nh sau.

Giáo s Pongsudhirak nói: "Liên Hip Quc có nh hng rt gii hn. Không phi là h không c gng. H có nhiu n lc. H c gng rt nhiu. Nhng kt qu li rt gii hn."

Hai tháng sau khi bão tàn phá, dân chúng trong châu th sông Irrawaddy b tàn phá nng n nht vn phi r nhau ng ch ven ng c cu tr. H ã ct gi nhng phm vt ít i mà h nhn c. H bit s phi mt nhiu tháng có li c nhng mùa màng ã mt và có c ngun thu nhp.

Mc dù có nhiu bng chng trái ngc, các tng lãnh Min in nói rng nhu cu cu tr gi ây ã không còn na.

Kêu gi gây sc ép

Tr em chen nhau xin thc phm

Trong chuyn ving thm Trung Quc mi ây, ngoi trng Hoa K Condoleezza Rice ã ca tng nc này v vic mau chóng kêu gi s giúp i phó vi trn ng t hi tháng Nm. Bà Rice nói rng phi tìm ra mt phng cách tip cn Min Ðin.
 
Trung Quc và n là hai nc có th mang li phng cách ó. C Bc kinh ln New Dehli u có liên h mt thit v ngoi giao và thng mi vi chính quyn Rangoon.

Bà Rice nói: "Tht áng bun khi chính quyn Min in thay vì cho quc t áp ng li kêu gi giúp nhân dân ca h, thì h ã t ra nhng chng ngi cho s áp ng này. Chúng tôi s tip tc nói chuyn vi Trung Quc cng nh các nc có nh hng vi Min in.”

Cho n nay các t chc cu tr vn thúc gic các tng lãnh ca nc này m ca ón nhn cu tr. Ông Richard Horsey, phát ngôn viên ca Vn phòng iu hp cu tr Liên hip quc, ã kêu gi nh sau.

Ông Horsey nói: "Gii hu trách ca nc này cn m ca cho các n lc cu tr quc t. Hin không có thuyn bè, xe ti, máy bay trc thng, ti nc này tin hành các n lc cu tr vi qui mô mà chúng ta cn có.”

Trong nhiu nm qua, các chính ph Tây Phng ã kêu gi Trung Quc và n tip tay gây áp lc òi quân i Min in tin hành ci t chính tr, ngng àn áp các nhân vt bt ng chính kin và tr t do cho nhng ngi b giam cm vì ch trích chính quyn. Nhng cho n nay, li kêu gi này không t c thành qu nào áng k.