Hoa K t v tht vng khi Trung Quc quyt nh hy b hoc di li mt s cuc trao i quân s gia 2 nc, ly lý do Hoa K có k hoch bán v khí cho ài Loan. Tuy nhiên, các quan chc ca M cho bit Trung Quc vn cha rút chân khi 2 cuc àm phán quan trng, là àm phán v ht nhân ca Iran và Bc Triu Tiên. T tr s b Ngoi Giao Hoa K Thông Tín Viên David Gollust gi v bài tng trình sau ây.

Th Trng Ngoi Giao Hoa K William Burns

Các quan chc trong chính ph M nói rng quyt nh ca Trung Quc gim bt các trao i quân s vì lý do M có k hoch bán v khí cho ài Loan, là chuyn áng tic, nhng h nói rng Bc Kinh cho bit là h vn gi ý nh tip tc tham gia các cuc àm phán ht nhân liên quan n Iran và Bc Triu Tiên.

Trung Quc phn ng mt cách gin d sau khi Hoa K loan báo bán cho ài Loan hn 6 t ôla chin c, trong ó có máy bay trc thng tn công Apache, tên la phòng không Patriot, và tên la chng tàu Harpoon.

Toàn b k hoch ã c iu ình t nhiu nm qua, và c loan báo hôm th Sáu tun trc. K hoch s c tip tc tin hành nu không có phn i ca Quc Hi M trong vòng 30 ngày ti ây.

Hôm th Hai, i s Trung Quc ti Washington ông Chu Vn Trng ã gp ông William Burns, Th Trng Ngoi Giao Hoa K c trách các vn chính tr a ra phn i và cùng lúc thông báo cho phía M bit Trung Quc s hy b hoc di li nhiu cuc trao i quân s ã lên lch.

Ti bui hp báo hôm th Ba, Phó Phát ngôn viên b Ngoi Giao Hoa K Robert Wood nói rng k hoch bán v khí cho ài Loan phù hp vi chính sách lâu i ca Hoa K là cung cp cho ài Loan các loi v khí t v.

Ông Wood nói: ”Tht là mt quyt nh áng tic mà phía Trung Quc ã chn. Chúng tôi ã gii thích vi h rng chuyn làm ca chúng tôi rt phù hp vi o lut mà Hoa K ang có v ài Loan; v mt bán v khí phòng th cho ài Loan. Chúng tôi s tip tc làm vic vi Trung Quc trong nhiu vn mà ôi bên cùng có li ích.”

o lut ca Hoa K v ài Loan có tên là lut Quan h vi ài Loan, c Quc Hi phê chun khi Hoa K thôi không công nhn ài Loan trc Liên Hip Quc chuyn sang công nhn Bc Kinh vào nm 1979. Lut này a ra cam kt ca Hoa K là s cung ng cho ài Loan y phng tin t v.

Mt quan chc cao cp ca M nói vi báo chí hôm th Ba rng Hoa K ã nhiu ln tham kho vi Trung Quc v v mua bán này, có ngha là ây không phi là chuyn bt ng i vi Bc Kinh.

Quan chc này nói rng mc dù Bc Kinh t ý không hài lòng, h cng nói vi Hoa K rng h vn tip tc hp tác vi Hoa K trong nhng vn chin lc quan trng.

Các tài này gm có cuc àm phán 6 bên v chng trình ht nhân ca Bc Triu Tiên do Trung Quc bo tr, và c 5 quc gia thành viên thng trc cng vi nc c cùng tìm cách buc Iran phi ngng chng trình làm giàu uranium.

Ti tr s b Quc Phòng Hoa K, ông Brian Whitman, Ngi phát ngôn ca b này k ra mt s chng trình trao i quân s mà Trung Quc òi hy b hoc di li, trong ó có các chuyn du hành ca s quan cao cp Trung Quc và mt cuc din tp v cách giúp nhân o khi gp thiên tai, d kin din ra vào cui nm nay.

Ngi phát ngôn b Quc Phòng Hoa K còn nói rng Hoa K tht vng trc quyt nh ca Trung Quc và hy vng sau này s li có các cuc trao i mà các nc châu Á xem nh quan trng cho s thông cm và hiu bit trong khu vc.